header-hv2

Fuzûlî

Fuzûlî (d. Kerbela, 1480 – 1490? – ö. Kerbela, Bağdat, 1556), Âzeri asıllı Türk şair.

Asıl adı Mehmet oğlu Süleyman’dır. Öğrenimi hakkında kesin bir bilgi olmayıp, eserlerinden islami bilimler ve dil alanında çok iyi bir eğitim aldığı anlaşılmaktadır.

Türkçe divanındaki şiirlerini Azeri lehçesinde yazmıştır. Aynı zamanda Arapça ve Farsça divanlarından bu dilleri de çok iyi bildiği anlaşılmaktadır. Eserlerinde kullandığı dil dönemindeki divan şairlerine göre daha sade, anlaşılır bir Türkçedir. Halk deyişlerinden bolca yararlanmıştır.

Bedensel zevklerden ziyade tasavvufi bir aşk, ehlibeyte duyulan özlem, ayrılık acısı şiirlerinin konusunu teşkil etmiştir. Duygu ve düşüncelerini çok içten ve lirik bir şekilde ifade etmeyi kolayca başarmıştır. Bu açıdan bakıldığında Türk şiirinde karşılaştırılabileceği tek şair Yunus Emre’dir. Leyla ve Mecnun mesnevisi aynı konuda yazılmış (Arapça ve Farsça dahil) en iyi mesnevilerden biridir.

Türkçe, Arapça ve Farsça olmak üzere üç dilde de eser veren Fuzuli’nin eserlerini şu şekilde sıralayabiliriz:

Fuzûlî’nin Eserleri

Türkçe manzum eserleri

  • Divan,
  • Beng ü Bade ( Beng ü Bâde); 444 beyitlik Türkçe mesnevi.
  • Leyla ile Mecnun (Dâstân-ı Leylî vü Mecnûn); 3 bin 96 beyitlik mesnevi.
  • Risale-i Muammeyat (Risâle-i Muammeyât)
  • Kırk Hadis
  • Su Kasidesi
  • Hz. Ali Divanı
  • Şikâyetnâme. Kafiyeli nesir türündedir; Kanuni’nin Bağdat’ı fethinden sonra (1534) padişaha kasideler sunmuştur. Padişah tarafından beğenilen kasideler karşılığında 9 akçelik maaşla ödüllendirilmiştir. Maaşını alamayınca Şikâyetnâme’yi yazmıştır. Şikâyetnâme Fuzuli’nin en önemli eserlerinden biridir.

Türkçe mensur eserleri

  • Hadikatü’s-Süeda (Hadîkat üs-Süedâ); Kerbela olayını anlatan düzyazı
  • Mektuplar (Mektubat)

Farsça manzum eserleri

  • Divan
  • Enis’ül-Kalb (Anîs ol-qalb)
  • Heft Cam (sâkinâme); tasavvuf içerikli, 327 beyitlik Farsça mesnevi.
  • Resale-e Muammeyat (Resâle-e Muammeyât)
  • Sehhat o Ma’ruz (Sehhat o Ma’ruz, Sıhhat u Maraz) (tıp bilgileri)

Farsça mensur eserleri

  • Rind ü Zahid (Rend va Zâhed)
  • Risale-i Muamma

Arapça eserleri:

  • Dîvan (manzum)
  • Matlau’l-itikad (mensur)
(Görüntüleme: 1 / 18)

Video